0,00 zł

TOKARSKA-BAKIR Joanna

Wyzwolenie przez zmysły. Tybetańskie koncepcje soteriologiczne



ZOBACZ KATALOGI, DO KTÓRYCH NALEŻY TA POZYCJA


WYDANIE


Wrocław 1997

Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej

s. 245, barwne ilustr. po tekście

tekt. lakier., niew. otarcia okł., 21 cm.

SERIA


Monografie FNP

KOMENTARZ


Książka dotyczy mało znanych tybetańskich zwyczajów religijnych, zwanych wyzwoleniem przez zmysły. Z leżącą u ich podstawy ideą uciekania się do pomocy zmysłów w staraniu o zbawienie duszy, zasadniczo obcą duchowości chrześcijańskiej, czytelnik europejski miał okazję zetknąć się po raz pierwszy dopiero w latach 20. dzięki Tybetańskiej Księdze Umarłych, którą wydano wówczas w przekładzie angielskim. Wyzwolenia przez zmysły odwołują się do innego "piętra umysłu" niż to, którego synonimem jest świadomość i pismo; są one przykładem poznania-nie-przez-świadomość. "Wyzwolenia przez zmysły" są to wszystkie zachowania religijne (i rzeczy święte)- w europejskiej terminologii etnograficznej przypisywane religijności ludowej i określane mianem "naiwnego sensualizmu" - tj. słuchanie, patrzenie, smakowanie, wąchanie, dotykanie - którym towarzyszy element wiary, że sam zmysłowy kontakt z rzeczą świętą daje nadzieję lub wręcz gwarantuje wyzwolenie i prowadzi do "stanu poza cierpieniem", zwanego nirwaną. Do zachowań tych należą np. nieskończone repetycje mantry, modlitw, poszukiwanie cielesnego kontaktu z wyzwalającymi przedmiotami, a nawet picie wody, którą zostały obmyte. Autorka rozpoczyna rozważania od przedstawienia tła kulturowego i historycznego, w którym zrodziła się tybetańska duchowość wyzwolenia przez zmysły. Charakteryzuje buddyzm tybetański jako religię otwartą na nieznane, świadomą, że granice duszy nie pokrywają się z granicami naszego "ja" i że poznanie dokonuje się innymi jeszcze organami niż zmysły i myśli. Tybetańczycy są niesłychanie wyczuleni na transcendencje. Omawiając kolejno rodzaje wyzwolenia przez zmysły autorka odwołuje się do analogii i pokrewieństw między tybetańską praktyką a niektórymi formami religijności chrześcijańskiej i żydowskiej. Kolejne rozdziały poświęcone są m.in. językowi w soteriologii buddyzmu tybetańskiego, świętemu obrazowi jako narzędziu wyzwolenia, tajemnicy zaginionych ksiąg, teorii i praktyce symbolu żywego. Autorka przywołuje wielokrotnie zarówno teksty wybitnych filozofów i religioznawców, jak i znanych pisarzy, jak Czesław Miłosz, Gustaw Herling-Grudziński, Stanisław Vincenz czy Simone Weil. Uzupełnieniem książki jest słownik ważniejszych terminów buddyjskich oraz blisko 20 barwnych ilustracji.

Wszelkie prawa zastrzezone. Antykwariat Galeria Atticus - Juliusz Klosinsk